Vinsent van Qoq - Borinaj,səhifə 2
33
Bunlar sudan qapqara qaralmış, yastıdibli uzun qayıqlar idi, onların burnu
iti, qabağı kimi arxa tərəfi də sivri idi, yük götürən anbarları dərin deyildi.
Qayığın burnundan dal tərəfinə qədər üzərində paltar qurudulan ip çəkilmişdi.
Ailənin başçısı əziyyətlə, gərgin surətdə əyilərək uzun ağacı suyun dibinə
dirəyir, çiynini söykəyib bir neçə addım atır, qayıq isə onun ayaqları altından
qabağa sürüşürdü. Kök, enlikürək, qırmızıyanaq arvadı həmişə qayığın dal
tərəfində oturur, yöndəmsiz ağac sükanı idarə edirdi. Uşaqlar itlə oynayırdılar,
hər beş dəqiqədən bir onlar evi əvəz edən taxta budkaya girirdilər.
Möhtərəm Strikkerin evi flamand memarlığı ilə tikilmiş bütün binalar
kimi ensiz, üçmərtəbəli uzunsov qülləli idi. Təmtəraqlı naxışlarla bəzədilmişdi,
qüllədə pəncərə açılmışdı. Pəncərənin üstündə ucunda dəmir qarmaq olan dirək
görünürdü.
Villemina xala Vinsentlə görüşdü və onu yemək otağına ötürdü. Divarda
Ari Şefferin çəkdiyi Kalvinin portreti asılmışdı, bufetin üstündə gümüş serviz
parıldayırdı. Divarlar tünd taxta panellə haşiyələnmişdi. Vinsentin gözləri
hələ otağın qaranlığına alışmamışdı, haradansa qaranlıqda ucaboy, qamətli
gənc bir qadın peyda oldu, onunla səmimi salamlaşdı.
- Siz, əlbəttə, məni tanımırsınız, - onun səsi məlahətli idi, - mən sizin
xalanız qızı Keyəm.
Vinsent onun əlini sıxdı, uzun aylardan bəri ilk dəfə qadın bədəninin
incəliyini və hərarətini duydu.
- Biz heç vaxt görüşməmişik, - Key eyni səslə səmimi danışırdı. - Necə
də qəribədir, axı mənim iyirmi altı yaşım var, siz isə... Sizin neçə yaşınız var?
Vinsent onu diqqətlə süzərək susurdu. O, cavab verməyin labüdlüyünü
dərk edənə qədər bir neçə saniyə keçdi. Axmaq vəziyyətdən bir təhər çıxmaq
üçün ucadan dedi:
- İyirmi dörd. Sizdən az.
- O-oo, bəli. Doğrusunu desək, bu o qədər də təəccüblü deyil. Siz heç
vaxt Amsterdamda olmamısınız, mən isə Brabantda. Deyəsən, mən pis ev
sahibəsiyəm. Xahiş edirəm, əyləşin.
O, stulun kənarında oturdu. Elə bu zaman nə isə baş verdi, o, yöndəmsiz,
sanki yonulmamış kəndçidən kübar dairələrinə mənsub nəzakətli şəxsə çevrildi.
O dedi:
- Anamın dəfələrlə sizi evimizə dəvət etdiyi yaxşı yadımdadır. Zənnimcə,
Brabant sizin xoşunuza gələrdi. Ora çox gözəldir.
34
- Bilirəm, Atına xata yazıb, bir neçə dəfə də dəvət eləyib. Hazırlaşıram,
yaxın vaxtlarda gedəcəyəm.
- Əlbəttə, hökmən gəlin, - Vinsent dedi.
O, demək olar Keyə qulaq asmırdı və onun suallarına qeyri-ixtiyari cavab
verirdi. O bütün varlığı ilə buz kimi yalqızlıq bulağında uzun zaman iztirab
çəkən ehtiraslı kişi yanğısı ilə onun gözəlliyini öz canına hopdururdu. Keyin
sifətinin cizgiləri holland qadınlarının əksəriyyətinə məxsus iri olsa da, son
dərəcə cilalanmış, pardaxlanmış və incə görünürdü. Onun saçları digər
həmvətənləri kimi nə buğda sünbülü təki sarı, nə də qırmızıya çalan sarımtıl
idi, zərif qızılı rəng parlaq alov saçan işıq seli ilə çulğaşaraq hərarətli və incə
şəfəq yayırdı. O öz sifətini günəşdən və küləkdən qoruyurdu, qədim holland
ustalarının tablolarında təsvir olunduğu kimi, onun buxağının ağlığı hiss
olunmadan yanaqlarına keçirdi. Onun gözləri gömgöy idi, bu gözlərdə həyat
eşqi qığılcımlanırdı, ətli dodaqları yumulmurdu, sanki öpüş üçün bir balaca
aralanmışdı.
Vinsentin susduğunu görüb soruşdu:
- Siz nə barədə fikirləşirsiniz, xalaoğlu? Qayğılı görünürsünüz.
- Fikirləşirəm ki, yəqin Rembrandt sizi çəkmək istərdi. Key astadan
güldü, gülüşü ürəkdən gəlirdi, səmimi idi.
- Rembrandt gərək ki, ancaq çirkin qarıları çəkməyi xoşlayırdı.
- Xeyr, - Vinsent etiraz etdi, - o öz qəlblərini qəm və kədər içərisində
uyudan, yoxsul, bədbəxt və qəşəng qarıların surətini yaradırdı.
Key ilk dəfə olaraq Vinsenti diqqətlə süzdü. Vinsent otağa daxil olanda
Key onu belə diqqətlə süzməmişdi, onun ancaq açıq sarı rəngli gur saçlarını, iri
və kobud sifətini görə bilmişdi. İndi o, ətli dodaqları, çökəkdə olan yanar
gözləri, onun Van Qoqlara məxsus dik alnını, düz ona tərəf yönəlmiş iri
çənəsini aydın gördü.
- Məni bağışlayın, cəfəngiyyat danışdım, - xalaqızı səssizcə, az qala
pıçıltı ilə üzr istədi. - Mən sizin Rembrandt barəsində nə demək istədiyinizi
başa düşürəm. Ümidsizlikdən və əzabdan üzləri qırış-qırış olmuş, beli
bükülmüş qocaları çəkərkən o, gözəlliyin lap mahiyyətinə varır.
- Uşaqlar, siz nə barədə belə ciddi söhbət edirsiniz? - Qapının ağzında
görünən möhtərəm Strikker soruşdu.
- Biz tanış olurduq, - Key cavab verdi. - Niyə sən mənə demirdin mənim
belə mehriban xalaoğlum var, hə?
35
Yemək otağına ucaboylu, qəddi-qamətli, gülərüz bir kişi də daxil oldu.
Key ayağa qalxdı və onu nəzakətlə öpdü.
- Xalaoğlum Vinsent, - dedi, - bu da mənim ərim minxer Vosdur.
Key otaqdan çıxdı, bir dəqiqədən sonra iki yaşlı, qıvrımsaç bir oğlanla
qayıtdı, uşağın baxışları dalğın görünürdü, gözləri anasınınkı kimi göy idi. Key
uşağı qucağına aldı. Vos onu da, uşağı da qucaqladı.
- Burda, mənim yanımda otur, Vinsent, - Villemina xala dedi.
Bir tərəfində Vos, o biri tərəfində Yan dayı oturmuş Key Vinsentlə üzbəüz əyləşmişdi. Əri yanında olan Key Vinsenti unutmuşdu. Yanaqları
daha da allanmışdı. Bir dəfə əri yavaşcadan, sakitcə ona nə isə gülməli bir söz
dedi, o da dərhal əyilib ərini öpdü.
Onların məhəbbətinin titrək dalğaları Vinsenti boğurdu. Həmin bazar
günündən sonra Ursulanın vurduğu ağır yara ilk dəfə olaraq haradansa sirli bir
dərinlikdən baş qaldırıb onun ruhunu və bütün vücudunu göynətdi. Hamını birbirinə möhkəm tellərlə bağlayan bu balaca ailənin bütövlüyünü gördükdə ona
aydın oldu ki, bütün bu qüssəli aylarda sevgi həsrəti onu necə yandırıb
yaxırmış və bu sevgiyə qovuşmaq nə qədər çətin imiş. 3
downloaded from KitabYurdu.org
